1.
Về độ tuổi, thời hạn thực hiện nghĩa vụ tham gia
Dân quân tự vệ trong thời bình, tại khoản 1, khoản 2
Điều 8 Luật Dân quân tự vệ năm 2019 quy định:
“1.
Công dân nam từ đủ 18 tuổi đến hết 45 tuổi, công dân
nữ từ đủ 18 tuổi đến hết 40 tuổi có nghĩa vụ tham
gia Dân quân tự vệ; nếu tình nguyện tham gia Dân quân tự
vệ thì có thể kéo dài đến hết 50 tuổi đối với
nam, đến hết 45 tuổi đối với nữ.
2.
Thời hạn thực hiện nghĩa vụ tham gia Dân quân tự vệ
tại chỗ, Dân quân tự vệ cơ động, Dân quân tự vệ
biển, Dân quân tự vệ phòng không, pháo binh, trinh sát,
thông tin, công binh, phòng hóa, y tế là 04 năm; Dân quân
thường trực là 02 năm.
Căn
cứ yêu cầu, nhiệm vụ quốc phòng, quân sự của địa
phương, cơ quan, tổ chức, thời hạn thực hiện nghĩa vụ
tham gia Dân quân tự vệ được kéo dài nhưng không quá
02 năm; đối với dân quân biển, tự vệ và chỉ huy đơn
vị Dân quân tự vệ được kéo dài hơn nhưng không quá
độ tuổi quy định tại khoản 1 Điều này”.
2.
Về tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia Dân quân
tự vệ trong thời bình
-
Tại Điều 11 Luật Dân quân tự vệ năm 2019 quy định:
“1.
Công dân được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ tham gia
Dân quân tự vệ trong trường hợp sau đây:
a.
Phụ nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi; nam
giới một mình nuôi con dưới 36 tháng tuổi;
b.
Không đủ sức khỏe thực hiện nhiệm vụ của Dân quân
tự vệ;
c.
Có chồng hoặc vợ là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp,
công chức, viên chức, công nhân quốc phòng, hạ sĩ quan,
binh sĩ đang phục vụ trong Quân đội nhân dân;
d.
Có chồng hoặc vợ là sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ,
công nhân công an đang phục vụ trong Công an nhân dân;
đ.
Có chồng hoặc vợ là cán bộ, công chức, viên chức,
thanh niên xung phong được điều động đến công tác,
làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc
biệt khó khăn theo quy định của pháp luật;
e.
Lao động duy nhất trong hộ nghèo, hộ cận nghèo; người
phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả
năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; người
trong hộ gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài
sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra
được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy
ban nhân dân cấp huyện nơi không có đơn vị hành chính
cấp xã, người đứng đầu cơ quan, tổ chức nơi công
dân cư trú hoặc làm việc xác nhận;
g.
Vợ hoặc chồng, một con của thương binh, bệnh binh,
người bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao
động từ 61% đến 80%;
h.
Người đang học tại trường của cơ quan nhà nước, tổ
chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, cơ sở
giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; người
đang lao động, học tập, làm việc ở nước ngoài.
2.
Công dân được miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia Dân
quân tự vệ trong trường hợp sau đây:
a.
Vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ;
b.
Vợ hoặc chồng, con của thương binh, bệnh binh, người
bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động
từ 81% trở lên;
c.
Quân nhân dự bị đã được sắp xếp vào đơn vị dự
bị động viên;
d.
Người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc Bà mẹ Việt Nam
anh hùng; người trực tiếp nuôi dưỡng người suy giảm
khả năng lao động từ 81% trở lên;
đ.
Người làm công tác cơ yếu.
3.
Công dân thuộc diện tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ
tham gia Dân quân tự vệ quy định tại các điểm c, d, đ,
e, g khoản 1 và các điểm a, b, d khoản 2 Điều này nếu
tình nguyện thì được xem xét tuyển chọn vào Dân quân
tự vệ.
4.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy ban
nhân dân cấp huyện nơi không có đơn vị hành chính cấp
xã, người đứng đầu cơ quan, tổ chức quyết định
tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia Dân quân tự
vệ.”
-
Tại khoản 4 Điều 10 Luật số 98/2025/QH15 ngày 27/6/2025
sửa đổi, bổ sung điểm e khoản 1 và khoản 4 Điều 11
Luật Dân quân tự vệ năm 2019 quy định:
“e.
Lao động duy nhất trong hộ nghèo, hộ cận nghèo; người
phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả
năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; người
trong hộ gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài
sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra
được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, người đứng
đầu cơ quan, tổ chức nơi công dân cư trú hoặc làm
việc xác nhận;...
4.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, người đứng đầu
cơ quan, tổ chức quyết định tạm hoãn, miễn thực hiện
nghĩa vụ tham gia Dân quân tự vệ.”.